domingo, 19 de mayo de 2013

BUSCANDO LECTORES DESESPERADAMENTE



A veces, de un modo atroz y asaz doloroso, le entran a uno ganas de poner palabras como “asaz” en el arranque de un texto. O de publicar anuncios a troche y moche (con “a troche y moche” pasa lo mismo) con la sana intención de reclutar lectores.
Ojo, no vale cualquiera. Examinemos el perfil que podríamos considerar para empezar a hablar, digo a leer:
. Seres humanos de cualquier complexión, sexo, etnia, edad, estado civil, etc preferentemente vivos.
. Personas inteligentes, que sepan apreciar los juegos de palabras, los vocablos rebuscados, las tardes de lluvia, etc. Pero siempre menos inteligentes que el autor (esto reduce el campo una barbaridad, al menos en mi caso).
. Gente impresionable, de fidelidad irreductible, adicta al halago, tendente al elogio, necesitada de iconos a los que admirar.
Uno quisiera poder escoger a sus lectores: hacer un casting digital, en las dos acepciones del término. Un poco a lo Nerón en un mercado de esclavos. Reclutar una banda de incondicionales a la que mostrar las intimidatorias orillas del mar Rojo, para luego atravesarlas sin temor alguno.
Uno flipa, y a mucha honra, con lo que se podría llegar a hacer con un buen ejército de lectores cuya sabiduría fuese pareja a su fidelidad por la causa.
El sueño de todo escritor es que le entiendan todo lo que deja caer entre líneas, que sus lectores recojan cada miguita de pan que, cual Pulgarcito de la frase, va soltando para indicar el camino hacia un lugar que ha creado en su imaginación. (Si comprenden lo que he querido decir, hagan el favor de mandar un mail explicándomelo): para eso quiere uno también buenos lectores, para que le expliquen a uno qué ha querido decir. La intuición es un bien repartido en trocitos por toda la humanidad, la humildad no.
Uno busca al lector ideal con cada palabra. Cada frase es un grito que llama a su corazón para que acuda, para que se enamore, para que formalice una relación y para que nunca le ponga los cuernos.
Cierto es que el amor luego hay que regarlo cada día, con cada texto, con carantoñas aquí y allá, pequeños guiños entre líneas, etc, etc hasta que la relación esté tan consolidada que lector y escritor sean almas gemelas. Pero este tipo de vínculo no carece de riesgos.
En no pocas ocasiones ha sido el escritor devorado por la pasión de sus lectores, recluyéndose en un estado rayano con la idiocia que lo condena a repetir una y otra vez los mismos trucos para satisfacer la estulta codicia de su público.
Agggh, qué mal cuerpor se le queda a uno tras el último párrafo. Me lo sacudiré para felicitarle, querido lector, por haber llegado hasta esta línea, amén de celebrar que haya usado su sin duda privilegiado intelecto para escoger este tipo de lectura. Queda usted fichado.

viernes, 17 de mayo de 2013

DOUS QUE REMABAN XUNTOS


 Cando por segunda vez Tom Carreño enfiou a costa da Curuxa, en Lustre, para ir onda Servando, levaba na faciana un aquel de desespero. O seu corpachón desamañado fixo pequena a cadeira que lle trouxo o seu amigo e as súas mans tremían un anaco, enlazadas para suxeitar un invisible desacougo. Empezou a falar sen dar rodeos porque xa sabía que Servando sabía que se volvía tan cedo por alí, era polo mesmo motivo.
….....................................
Foi no cuarto día de adestramento cando o temoneiro aquel de Aldán díxolle que era cuspidiño a un actor da tele “o de Magnum” e que para a semana diríalle o nome. “Tom Selleck” soltou o espelido Servando, mentres axeitaba a vendaxe do pulso dereito. E dende entón.
Antes de marchar para casa sempre paraban catro ou cinco na do Roxo, nunca eran os mesmos pero acabaron sendo fixos eles dous. Servando, máis pequeno pero fibroso, atopaba acougo ao carón daquel mozo calado e algo tristeiro. Andaron xuntos ata que a mili e despois as mozas os afastaron. Servando foi casar en Lustre e anos despois apareceu por alí, coma saído dun feitizo, o fantasma penitente de Tom Carreño.
                                                        …......................................
Non había moito máis que contar, Servando xa estaba ao tanto. Era tan só o desacougo de Tom e o feito de que non tiña a ninguén máis para lle axudar. Servando díxolle que estaba facendo canto podía, que xa o tentara co seu curmán, o dos autobuses, pero que non tiña nada.Tampouco na de Nando precisaban xente de momento. Non debía darlle máis voltas, axiña aparecería algo. Iso de que por culpa da Isabel non querían saber nada con el non pobo, eran só figuracións, pantasmas, ideas que lle ían estragar a vida se lles daba alimento e pousada. Tom mirábao con agradecemento só por escoitalo, dende o interior da súa cárcere.
                                                          -----------------------------------
“Ese amigo teu, o Carreño”. “Tom” dixo Servando. “Bueno, si” concedeu Felisa. “Non che me da ningunha pena”. Servando fitouna inquisitivamente. “O que lle fixo a Isabel non estivo ben”. “Que foi o que lle fixo, muller, a ver, que lle fixo?. Deixouna. Iso foi todo. Non é ningún delito deixarse coa moza”. “Estaban para casar. Xa falaran co párroco e todo. O pobo enteiro estaba xa de festa”. A Servando notóuselle un aceno amargo na voz: “Ese foi o problema”. “Que queres dicir?”.
“O que digo é que semellaba que Tom non se ía casar coa Isabel senón con todo o pobo”. “Isabel non é una rapaza calquera” retrucou Felisa. “Non” dixo el. “Filla vinculeira do ex alcalde franquista de Lustre, presidenta de Cáritas, directora do coro da parroquia e mestra na escola, Isabel é máis de medio Lustre nunha soa peza.”. “Bueno, pero o teu amigo tíñalle que terlle falado antes das cousas”. “E disque xa andaba con outra”. Servando resoprou un pouco: “quen o di?, muller. Se cadra Tom debeu falarlle das súas dúbidas antes de que deixar ir todo tan lonxe, pero, aparte que el é de pouco falar, nin sequera estaba seguro. Non quixo facer dano. “Pois non o conseguiu”. “Vale, equivocouse”, “pero non foi de mala fe”.
                                                     ---------------------------------------
Servando tópao na de Lito, un vulto grande e só nun recuncho da barra. Pide un tinto e vaise onda el, pétalle coa man no lombo. Mañá é sábado, e xa vai tempo que non saco o K-2 polo río. Tom Carreño xira a faciana e pousa uns ollos adurmiñados na chispa que acende os do seu amigo. “Coma nos vellos tempos” di polo baixo. “Si, meu, coma nos vellos tempos”. Servando levanta a súa cunca e Tom bícaa co vaso de cervexa.

miércoles, 15 de mayo de 2013

CONFESIÓN DE PARTE (de parte mía)


He hallado señales de que soy tonto de remate. Estaban ahí, había oído cosas... pero la grácil levedad con que me desenvuelvo en el presente, en todos las manifestaciones del presente, me hacían pasar de puntillas por esos indicios reveladores. Vale, todos los indicios son reveladores, pero si no me extiendo a ver quien termina una entrada como esta.
Si se pregunta amable lector o lectora que dónde he hallado esos indicios, la respuesta es en mi mismo. En mi mismidad intransferible. En las líneas escritas como por casualidad, esas en que las palabras ocupan su sitio casi sin convocarlas. En las tardes de lluvia, al llegar a casa calado como una mona (como una mona calada) porque no es romántico llevar paraguas con esta lluvia tan fina y tan romántica. En las fibras musculares del músculo que tenemos en las pantorrillas, ese que duelen un huevo al día siguiente de salir a correr sin calentar despues de un mes sin salir a correr sin calentar. En las oraciones que se estiran como si fuera chicle, haciendo un flaco favor al pensamiento y al tiempo que es de oro, dicen. Y en los botes de gomina.
Soy consciente de que jamás ser humano alguno ha osado enumerar las señales que prueban su estulticia y eso no tiene por que ser bueno ni malo necesariamente. Uno es mucho de osar y con esta confesión basta.
Se habrán dado cuenta, amables etcétera, de que los párrafos se han ido encogiendo desde que he empezado, temerosos tal vez de las extraordinarias revelaciones que iban a contener. No hay cosa más estremecedora que un párrafo pacato y correveidile. Cuanto más pusilánime un párrafo, más correveidile tiende a ser, el insensato. “Los párrafos y la madre que los parió”: en esta monografía del conde de Le Pifiaseur está todo lo que se necesita saber sobre literatura.
De algún modo oscuro, pero no siniestro, caliginoso, pero no tétrico, he alcanzado el conocimiento de la altura, anchura y profundidad de aquello que me hace tonto de remate y lo he asumido como si quedase otra opción, quiero decir, que mi aceptación e interiorización de esa revelación está desligada del hecho de que no podía ser de otra manera. El mundo esta lleno de imbéciles que no asumen su condición, y así le va al mundo. Ahora no diré que soy un ser nuevo, porque sé que sigo siendo una acémila del carajo, pero la consciencia de mi condición me aporta cierta sabiduría, si se me quiere admitir la paradoja.
Es esta nueva luz de la que me aprovecho, retado por mi destino y por mi conocimiento, para alumbrar, por seguir con términos lumínicos, entradas como esta que están leyendo. Ahora ya saben ustedes tanto como yo.

domingo, 12 de mayo de 2013

UNHA VIAXE ACCIDENTADA

Estamos aquí, que non sei como non me decatei antes: diante da porta do garaxe hai un letreiro que informa aos veciños de que alguén rompeu a porta do garaxe. A porta, efectivamente, está partida na parte inferior esquerda e un dos anacos levantado: o aviso é tan redundante que non se pode tomar en serio, de modo que tentamos levantala pero non hai modo, non hai quen empuxe tanto ferro sen axuda eléctrica. Como ninguén de nós entende de portas de garaxe, o día non é malo e, sobre todo, non hai outra opción, decidimos coller o autobús para achegarnos a Cangas.
Ás dez da noite US Rails teñen que botar fóra a súa mestura de rock sureño, folk campestre ou country urbaniña e nós temos que estar alí para contalo. Nin sequera consideramos como imos volver a casa: confiamos topar alguén coñecido ou algún descoñecido inclinado á compaixón (e que viva aquí). Nun ultimísimo caso poderíamos contemplar a posibilidade do taxi, pero non están as cousas para eses dispendios.
Cando o autobús está a chegar a Bueu, son ás nove máis ou menos, escoitase un ruído de súpeto e o condutor dirixe o vehículo cara a cuneta. “Pinchou” di Pablo, que viaxa tan pouco en bus coma min pero éche ben espelido. Baixamos uns cuantos, máis por estirar as pernas que porque puidésemos axudar, xa un home alto que debe facer a ruta a cotío pois tutea ao condutor, estalle a axudar cos aparellos para substituír a roda. Una rapaza duns dezasete roe as unllas como se tivese fame, unha nai baixa perseguindo a un cativo que quere presenciar a manobra en primeira fila e un vello con boina séntase nunha pedra a lear un pito. Todo parece estar no seu sitio, Pablo e máis eu falamos do que nos esperaba, que aínda non o sabiamos ben...
Pasaron case vinte minutos antes de que puidésemos volver ao autobús, e non foi sen que o tipo alto que coñecía ao chofer amosara acenos de desgusto mentres aquel se encollía de ombreiros. Axiña soubemos por que: aos dous quilómetros, como moito, o vehículo comezou como a facer un ruído noxento, como de choqueleo pero con chíos estraños. O condutor volveu levar o bicho na cuneta e os sufridos pasaxeiros sospeitamos o peor. Eran as nove e vintecinco, estabamos a 10 km. De Cangas e o autobús só tiña tres rodas en condicións. Desta volta só baixo o chofer que volveu de seguido a coller o móbil. Estivo falando minuto e medio e despois informounos polo micrófono que o bus non podía seguir adiante e que teríamos que agardar por outro que xa viña de camiño. “Será o das nove e media, entón?” dixo o vello do pito xa sen o pito. O chofer asentiu e nós respiramos con alivio porque, aínda que polos pelos, chegaríamos a tempo para o concerto.
O tempo pasaba lento, como adoita suceder nestes casos, e Pabló púxose a falar co vello. Pablo tiña un avó en Láncara a quen visitaba nos veráns e dábaselle ben a xente maior. Eu escoitaba a conversa e calaba, ollando caro o reloxo de tanto en tanto. Ás dez e oito chegou o outro coche de liña, arrimouse ao beiravía diante nosa. O noso condutor baixou, cambiou unhas palabra co colega do outro autobús e volveu subir ao noso. Mirou cara todos nós, parecía que estaba contando cantos eramos. “Non nos veña agora conque non cabemos todos!” exclamou un home pequecho e moreno que viaxaba coa súa muller ou parella. O chofer dixo, moi serio, que non había sitio para tres de nós, que as autoridades eran moi estritas cos vehículos de pasaxeiros. Dixo que sentíndoo moito, tres de nós teríamos que agardar que chegara o das 10. Houbo protestas, asubíos e algún berro. Diante do pequeno balbordo, o condutor baixou de novo e dirixiuse cara o segundo autobús. Dentro do noso as cousas non melloraron. “Non chegamos” díxenlle a Pablo. Era unha sala pequecha que adoitaba pechar as portas cando se completaba o aforo. El calou, como fai cando hai algarabías como a que tiñamos no autobús. O home alto que coñecía ao chofer levantou os brazos e pediu un pouco de silencio. Dixo que o mellor sería tantear se había tres voluntarios para esperar polo seguinte autobús, que se cadra non tiñamos por que alporizarnos tanto. Fíxose un silencio no que as miradas substituíron ás voces: fitabámonos os uns aos outros a ver se alguén facía boa a proposta. Pero non se erguía ningunha man. O noso chofer volveu e o tipo alto, que seguía de pe, díxolle algo na orella. Pasaron quince segundos máis. Entón, dende o asento do outro do corredor, o vello do pito levantou o bastón, sen dicir nada. A nena das unllas fixo un amago de aplaudir. “Xa temos un voluntario para esperar” dixo o alto. Eu ollei cara a Pablo, porque xa son moitos anos e coñécemos dabondo: efectivamente, estaba a levantar xa o brazo sen dicirme nada. O terceiro fun eu, claro.
Ás veces as cousas dan a volta diante túa e o mellor que podes facer e poñerlles una faciana amable e disfrutar do que traian.

viernes, 10 de mayo de 2013

APOLOGÍA DEL ESCRITOR EXTÁTICO

Abocado al tedio, como un domingo universal embotado en sus sipnapsis, se entretenía envolviendo con música de jess stone su miembros ateridos de presente. Se levantaba a alzar por la ventana una mirada desesperadamente inane que rebotaba en cada viandante y luego iba a dar a los árboles, como siempre. Allí la dejaba un rato y daba gracias a Dios por los árboles y sentía una punzada de miedo a perder esos inequívocos síntomas de que el amor todo lo puede.
Desnucado otra vez en la parafilia con que domesticaba las horas: pergeñar argumentos mientras los deshilachaba al teclado, como un rick wakeman del open officce que no lograba destruir la sensación de que estaba dando vueltas
como un naúgrafo en la playa de una isla de ningún océano pacífico
y desgarradoramente y envenenado, insistía en el rompecabezas lírico conque su imaginación
le alejaba de allí durante un rato
perdido y hallado en un punto y seguido
fruto de la babosa de torrente sanguíneo que acelera las pulsiones y
voluntariamente enmascarado en la hermosura de un adverbio
que no debía estar ahí
todavía.
Y así era el reino donde no había cielo ni propósito, tan sólo devenir endecasílabo o termo con las dosis acertadas
de epítetos para sazonar el relato
un cuenco de morder palabras y la necesidad de que nada fuese necesario al menos
hasta el punto final.
Sobre todo por la noche, cuando los edificios oficiaban misa con sus luces atenuadas que vertían sombras en las calles como remotos orfebres de la negrura y ángeles descamisados de vez en cuando rompían el silencio con pasos devotos de la vida en la calle inundada de olvido.
Y acechar el cielo por si entre las nubes se colase un aliento que aventurase una mañana de gloria anunciada por luces de plata. Y buscar una emisora en la radio para que una voz de fondo desentrañase la soledad viciada que en el cuarto se hacía con sus huesos. Y, a veces, acercarse a la despensa en búsqueda de lípidos y demorarse en el tránsito con sabiduría de monje o hechicero.
Y finalmente deglutir la última mueca de una jornada mustia a la que hubo que sacar el jugo con toda la intensidad disponible y no poca fe.

miércoles, 8 de mayo de 2013

ALINEACIÓN

 No minuto 14 da segunda metade, con 0-4 no marcador e tres xogadores expulsados, Ramón Acevedo deuse conta de que un ano máis o Santo Paio estaba abocado ao descenso de categoría. Durante uns segundos contemplou a posibilidade de terse trabucado coa estratexia: Josito Matanzas, o lateral esquerdo tentaba nese momento subir o balón pola banda pero a duras penas era quen de mantelo dentro do terreo de xogo ata que, efectivamente, escapóuselle a fóra de banda. Ramón empurrouno co pe cara o xogador do Barreiros que acudía para poñelo en xogo, mentres facíalle ao xigantesco defensor local un mentireiro aceno de confianza.
Seis meses atrás, na pretempada, Ramón Acevedo decidiu montar un equipo aguerrido e loitador e fixo unha limpa no plantel. Propúxose escoller xogadores que, a partires do seu nome ou alcume, fosen quen de loitar amosando poderío físico e mental. Quedouse cun central chamado Ferreiro, co lateral Matanzas, cun mediocampistas ao que chamaban Carniceiro polo oficio do pai e co dianteiro centro: García Navallas. Ao resto mandounos fóra: a el non lle servían para nada os Lamas, Serantes, Baños, Luisito, Chacón, Expósito, Andrés... Peinou a comarca ata conseguir fichar a: Armada, Bastos, Raposeiras, Batalla, Espiño, Forneiro, Torres, Armando, Trabazo, Machado e Chamorro. Ninguén sabía por que incluíra ao tal Chamorro, que ademais non daba pe con bola cando tiña esta ao seu alcance, salvo Benito de Rosa, que dicía que era porque soaba bravo ao dicilo. Se cadra foi por iso.
a un tal Arsenio, moi habilidoso co balón, non o fichou ata que leu nunha enciclopedia co seu nome significaba viril (despois buscou que significaba viril).
A plantilla era máis ben xusta en efectivos, pero o míster Acevedo dixo que prefería poucos que mexericas.
Xuran e perxuran Chicho do Pino e Benito de Rosa, aínda que ninguén dos dous estivo presente, que na primeira charla técnica da pretempada, Ramón Acevedo non se andivo con chiquiñas e faloulle claramente de acadar as tres bes no xogo: balor, bolundad y buevos. Niso resumía o míster toda a sabedoría necesaria para conquerir as vitorias que levaran ao Santo Paio á seguinte categoría: a desexada 3ª Rexional Preferente. “A terceira” que era xa un mito nas tascas do pobo, nos brindes da festa do patrón e nos discursos futboleiros.
Narran tamén os afeccionados que asistiron aos primeiros adestramentos que, nas pachangas con que finalizaban estes, escoitábanse patadas e golpes de todo tipo e que o balón saía normalmente ileso dos enfrontamentos. O míster Acevedo tivo que impoñer orde e cordura, pouca, para que os xogadores non se mancasen máis da conta levados polo seu ardor guerreiro. Ao final, decidiu que se xogasen os partidiños con catro balóns, para incrementar as posibilidades de que chutaran no coiro.
O malo foi que, afeitos a iso, cando comezou a competición e se viron diante dun só esférico, perdían os folgos tentando facerse con el. A frustración levou a terroríficas infraccións do regulamento e do sentido común na forma de tremebundas coces aos xogadores contrarios, de xeito que na terceira xornada o Santo Paio xa sufrira quince expulsións e tivo que chamar a 4 xuvenís para completar o equipo. Por suposto: Manolo “Serroucho”, Pena, Ferrín e Matalobos foron os escollidos. Acevedo dubidou entre Matalobos e Puñal, pero cando viu como o primeiro remataba de cabeza contra o longueiro e volvía ao campo cunha venda na fronte coma se tal cousa, o posto foi seu.
Cando os homes do Santo Paio saíron en tropel da caseta no primeiro partido de liga, cos peitos cheos dos rexos berros do míster invocando as tres bes de xeito definitivo, un estremecemento sobrecolleu ao Sobradelo, o equipo rival. Cando o primeiro xogador do Sobradelo voou polo ar, froito dun expeditivo cruce de Josito Matanzas, o público contivo o alento e o árbitro, atordado, amosou unha tarxeta amarela ao xogador agredido. Aclarado o asunto, Matanzas só durou no campo dez minutos máis, os mesmos que o dianteiro centro rival, ao que sacou do mesmo dun cobadazo cando saltaban por un balón. Aínda que Arsenio marcou un bonito gol dun tiro dende lonxe, o partido rematou coa vitoria do Sobradelo por 1-6, axudados polo feito de xogar o segundo tempo só contra sete xogadores do Santo Paio.
Aquela tempada o equipo perdeu trinta e dous partidos, empatou un e non puido xuntar xente para presentarse a tres deles (dar patadas manca moito, agás das sancións polas expulsións). O nome do Santo Paio era temido por todos os futbolistas da comarca, algúns dos cales pretextaban enfermidades diversas cando se achegaba a fatídica data de medirse a aqueles túzaros con nomes de túzaros, pero ata os seus suplentes manexaban o balón mellor cos demos do Santo Paio.

domingo, 5 de mayo de 2013

VICIOS VERANIEGOS

Estoy deseando que lleguen las vacaciones para llegar tarde a ninguna parte. Para guardar el reloj en un cajón como si fuese la costra recién caída de una herida. Para madrugar por puro vicio y por puro vicio volverme a la cama después de desayunar.
En el extenso capítulo lleno de perversiones que uno podría escribir sobre su conducta como veraneante figura un episodio que repito anualmente, en cada ocasión que se me presenta. Se trata de la placentera costumbre de evacuar aguas menores al raso, contra un árbol, un arbusto o simplemente en un campo sembrado de melones. No concibo mayor ejemplo de liberación, de comunión con el animal que, no es que lo llevemos dentro, es que nos sale por los ojos. Cada uno es libre de sentirse libre como la naturaleza le da a entender y mi naturaleza se ve que muy pedestre y muy poco recoleta.
Señalada la querencia por tal manera de celebrar tanto el verano como el asueto, citaré otras cuyo recuerdo no me deja sin regocijo. Por ejemplo, bañarme en el mar. Entendámonos bien: no estoy diciendo “ir a la playa” ni “darme un chapuzón en la playa” ni nada que tenga que ver con el concepto “playa” que es un término con una tendencia ingobernable a acaparar todo tipo de sensaciones. No, yo me refiero a la sensación, también primitiva y salvaje, de sumergir nuestro organismo en las aguas del océano atlántico, con plena consciencia de lo que uno está haciendo. Ojo, nada de juntar esta atávica experiencia con la señalada anteriormente, que es una guarrada de lo más grosero. Y algo mucho más frecuente de lo que nos imaginamos. Y si no, fíjense cuando estén en el agua en la sonrisa beatífica que se les pone de pronto a algunos bañistas (ella suelen ser más refinadas, quiero decir, que lo hacen pero ponen cara de poker).
Otro de mis vicios veraniegos consiste en escuchar música reggae. A todas horas y a todo trapo: en el reproductor de cedés nada más levantarme y mientras los airados gritos de mis seres queridos no logran ahogar los gorgoritos emporrados de bob marley; en el mp3, acompañándolo de saltitos arrítmicos que hacen las delicias de la concurrencia allá por donde me mueva; a grito pelado, al introducirme en las gélidas aguas del océano para disfrutar del vicio reseñado más arriba.
Y luego, como no, la clara de limón. En otro tiempo fui consumidor de cerveza con gaseosa, refresco quizá con más raigambre en nuestro país, pero fue conocer las hieles de la mezcla con el limón y renegué para siempre de La Casera y otros productos similares. Por cierto, es una mentira como la copa de un pino que esta bebida quita la sed: la ingiero por toneladas y nunca me sacio.
Hay tres o cuatro modos de ser feliz un rato en esta vida, pero meterse en el mar y aliviarse allí un rato mientras se bebe una clara de limón y se destroza “three little birds” a pleno pulmón debe ser una de ellas.